می‌پسندم!

بالا و پایین های دلار


در سومین ماه پاییز امسال، شاهد افزایش قیمت دلار در کشور بودیم. این در حالی است که همه انتظار داشتند که با نزدیک شدن به زمان اجرای برجام، قیمت ارز در بازار با کاهش مواجه شود، اما این اتفاق نیفتاد و نرخ ها همچنان رو به افزایش گذاشت. شاهد این مدعی هم قیمت ارز دلار دولتی است که بانک مرکزی آن را روز پنج شنبه گذشته برای اولین بار به بالای ۳۰۰۰ تومان رساند و نرخ این نوع ارز را ۳۰۰۲ تومان تعیین کرد و قیمت بازار هم در همان روز روند صعودی داشت و به ۳۶۳۵ تومان رسید.
دوباره بانک مرکزی روز شنبه نرخ دلار دولتی دلار را بالا برد و آن را ۳۰۰۷ تومان اعلام کرد و نرخ بازار آزاد هم به ۳۶۵۵ تومان صعود کرد و همچنان اختلاف قیمتی حفظ شده است و مشخص نیست که بانک مرکزی در کدام نقطه قصد دارد که قیمت روند افزایش قیمت ارز را متوقف کند و نقطه پایان افزایش نرخ ارز کجاست؟ افزایش بی ضابطه در قیمت دلار از سوی تحلیل گران و صاحب نظران ارزی و اقتصادی عوامل مختلفی عنوان می شود که به شرح این عوامل می پردازیم:
عوامل مختلفی در تحلیل نوسانات اخیر بازار ارز توسط تحلیل گران در روزنامه ها، خبرگزاری ها و سایت های تحلیلی بازار ارز ارائه شده و در اين خصوص به مواردي همچون افزايش فصلي تقاضاي ارز به دليل مناسبت‌هاي مختلف مانند مسافرت‌های اربعين و سال نو ميلادي، نتايج احتمالي اجلاس اوپک و چشم‌انداز قيمت نفت، نتايج انتخابات رياست ‌جمهوري آمريکا و … اشاره شده است.
ولی ا… سیف رئیس کل بانک مرکزی ایران، تحولات اخیر را بیشتر از هر چیز دیگری ناشی از شوک های انتظاری می داند. که با عواملي همچون افزايش تقاضاي فصلي ارز ترکيب شده‌اند و عليرغم تاثيرگذاري مقطعي بر تغييرات نرخ ارز، از سوي بنيان‌هاي اقتصاد کلان حمايت نمي‌شوند. در ارزيابي مانايي اين اثرات بايد به اين نکته توجه داشت که طي سه سال اخير و عليرغم افت قابل توجه قيمت نفت، بازار ارز از ثبات مطلوبي برخوردار بوده است. روند کاهشي نرخ تورم و حصول به سطوح تک‌رقمي، نرخ سود واقعي مثبت و جذّاب در بازار پول، رشد اقتصادي بالاي ٥ درصد در فصل اول سال جاري و همچنين کاهش کسري تراز گمرکي و تبديل آن به مازاد تجاري در هفت ماهه سال جاري از جمله عوامل توضيح‌دهنده برقراري ثبات در بازار به شمار مي‌آيند. با توجه به اين که بنيان‌هاي اقتصادي، جهش و نوسانات اخير بازار ارز را تاييد نمي‌کند، لذا ماهيت اين تحولات بر خلاف سال‌هاي ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ از نوعی نيست که واجد آثار ماندگار باشد.کما اين‌که در سال‌هاي ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ نيز بخشي از جهش نرخ ارز، به دليل عوامل انتظاري بود که بعد از روي کار آمدن دولت يازدهم و اصلاح انتظارات، در طي زمان تعدیل شد. البته در این میان از نقش اظهار نظرهای غیر سازنده و غیر کارشناسی برخی افراد که  از طريق رسانه هاي جمعی، به ذکر ارقامی در خصوص نرخ ارز تحت عناوینی همچون نرخ واقعی ارز، نرخ تعادلی ارز، نرخ واقعی بازار، کف قیمت ارز و … می‌پردازند، نباید غافل شد. برخی از همین افراد در سال گذشته وقتی نرخ دلار در همين ايام به حوالی ۳۷۴۰ تومان رسید، پيش بيني مي كردند تا پایان سال ۱۳۹۴ نرخ از ۴۰۰۰ تومان فراتر می‌رود. اخیرا نیز برخی افراد بدون توجه به آثار منفی انتظاری این امر، به التهاب بازار دامن مي زنند و حتی بعضا عنوان مي كنند دولت جهت جبران کسری بودجه از افزایش نرخ ارز استقبال می‌کند که قطعا درست نيست. افزايش نرخ ارز در روزهاي اخير نيز يک شوک انتظاري است و پايدار نخواهد بود. نگاهي به روند نرخ ارز طي سه سال اخير نشان مي‌دهد که نوسانات نرخ، تحت تاثير عواملي مانند تقاضای فصلي (اربعين و سال نو)، رابطه برابري ارزها در بازارهاي جهاني و تقويت نرخ دلار، انتظارات در خصوص زمان اجراي برجام و نوسانات فصلي عرضه ارز توسط صادرکنندگان كالاهاي غيرنفتي (شرکت‌هاي پتروشيمي)، قرار داشته است. روند تحولات بازار ارز در اين سال‌ها نشان داده است که پس از سپري شدن تعطيلات سال نو ميلادي و خروج تقاضای فصلي از بازار و همچنين تقويت عرضه ارز از سوي صادرکنندگان كالاهاي غيرنفتي که معمولاً در ماه‌هاي پايانی سال شدت مي‌گيرد، نرخ ارز در سه ماهه چهارم از روندي نزولي برخوردار بوده است. به عنوان مثال در سال ۱۳۹۳، حداکثر نرخ دلار در همين ايام معادل ۳۵۹۵ تومان بود، حال آنکه نرخ دلار در پایان سال به ۳۳۹۹ تومان تقلیل یافت. به همین صورت در سال ۱۳۹۴، حداکثر نرخ دلار معادل ۳۷۳۷ تومان بود، حال آنکه در پایان سال به ۳۴۷۲ تومان کاهش پیدا کرد.
رییس اسبق شورای عالی کانون صرافان معتقد است که «واقعی شدن نرخ ارز اتفاق نامبارکی نیست و نباید به بالا رفتن نرخ ارز به عنوان یک امر ضد اقتصاد نگاه کرد.»
اصغر سمیعی درباره نوسان قیمت ارز در بازار و افزایش قیمت دلار اظهار کرد: «دلیل اصلی افزایش نرخ ارز، همانا تفاوت نرخ تورم و نرخ بهره در ایران و کشورهای صاحب پول‌های قدرتمند مانند آمریکا و اروپا است.»
انتظار می رود این افزایش نرخ دلار تا اوایل هفته آینده رفع شود.  اما اگر این اتفاق نیفتد، باید گفت عوامل ساختاری تری در قضیه نقش دارد.
در سه سال و نیم گذشته که نرخ دلار ثابت نگه داشته شد، حجم نقدینگی بیش از دو برابر شده است و این مساله، تاثیر خود را بر نرخ برابری دلار نشان خواهد داد.
بعد از پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا ارزش دلار در همه جای دنیا افزایش داشته است.  بطوری که نرخ برابری دلار در برابر یورو از ۱/۰۵ به ۱/۱ افزایش بافته است.
با این حال رشد بی ضابطه ارزش دلار به معنای افت شدید ارزش پول ملی و افزایش قیمت کالاهای اساسی مردم به تبع آن بازگشت تورم کنترل نشده به اقتصاد کشور است که می تواند در انتخابات آتی به ضرر دولت یازدهم تمام شود. از این رو تحلیلگران معتقدند دولت تمام تلاش خود را برای کنترل روند صعودی نرخ دلار به کار خواهد بست و به نظر می رسد قیمت دلار زیر ۴ هزار تومان تثبیت خواهد شد.


کانال تلگرام کانون کفا

  تاریخ انتشار:  ۳ دی ۱۳۹۵  |    تعداد بازدید:  ۵۳۹ بار  |    بدون نظر


نظر شما درباره این مطلب چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

*

پانزده + 13 =